Reisverslag Chinareis 2005 van Sander en Yvonne

Dag 1, Amsterdam.

Vlucht naar Hong Kong.

Dag 2, Hong Kong.

Aankomst, eerste verkenning.

• Na een lange nachtvlucht met mooie uitzichten () maar weinig slaap landen we in Hong Kong. Op het vliegveld blijken er van de verwachtte 18 reizigers maar 15 te zijn. Na lang wachten gaan we toch maar naar het hotel. Koen, onze reisbegeleider, brengt ons naar onze bus. De weg van het vliegveld naar Kowloon voert over eilanden en bruggen en geeft al meteen een mooie indruk van Hong Kong ().
• Na 40 minuten rijden komen we bij het YMCA international guest house aan. Een best aardig hotel, hoewel de kamers erg klein zijn. Nadat iedereen zich heeft kunnen opfrissen gaan we gezamenlijk eten bij een klein Maleisisch/Chinees restaurant. Koen legt de gang van zaken uit en iedereen leert elkaar een beetje kennen. Na het eten lopen we over Nathan road richting het water. Hier hebben we een mooi uitzicht op Hong Kong eiland ( ).
• We lopen over de 'Boulevard of Stars' met allemaal voor ons onbekende filmsterren. Op de terugweg naar het hotel lopen we over een Night Market en langs de Tin Hau tempel. Deze tempel is helaas gesloten op dit moment. Bij de Seven Eleven kopen we nog wat visbolletjes en gaan daarna vroeg naar bed.

Dag 3, Hong Kong.

Rondtour Hong Kong eiland en Kowloon.

• We lopen over Nathan road naar het zuiden en gaan ontbijten bij het Shamrock hotel. Hier eten we heerlijke dim sums (). We lopen verder naar de zuidpunt van Kowloon waar we de Star Ferry nemen richting Hong Kong eiland. Vanuit de veerboot hebben we een mooi uitzicht op het zakencentrum (). We nemen de tram naar het Oosten en doorkruisen de districten Central, Wanchai en Causeway Bay. In Shaukeiwan stappen we over op de bus naar Stanley. Hier lopen we naar het strand en maken onze voeten nat in de Zuidchinese zee. Het is wel warm, maar niet zonnig dus het strand ligt er een beetje verlaten bij (). In Stanley bezoeken we nog even een tempel en de markt, waarna we de bus richting Aberdeen nemen.
• In Aberdeen huren we een Sampan. De eigenaresse neemt ons mee op een tour door de haven ( ). Het is een drukke haven met veel activiteit. In het midden liggen een paar grote drijvende restaurants, waar wij (op aanraden van de reisgids) maar niet gaan eten. Na de rondvaart lopen we wat over de kade langs een vismarkt. We eten wat bij een kleine snackbar (noodles met rode saus).
• De volgende bus brengt ons via de westelijke kant van het eiland terug naar Central. Hier nemen we de roltrap de heuvel op (). Deze roltrap (eigenlijk veel korte stukjes) gaat 's morgens tot 10 uur naar beneden en de rest van de dag naar boven. Op die manier kunnen forensen van de hoger gelegen woonwijken naar het zakencentrum reizen en terug.
  Bovenaan de roltrap lopen we naar het station van de Victoria Peak tram. Onderweg komen we door de (gratis toegankelijke) Zoological & Botanical Gardens, een kleine dieren- en plantentuin. We zien wat kooien met apen, waaronder Oerang Oetangs.
• Bij het tramstation komen we vijf reisgenoten tegen. Zij hebben 's ochtends Lantau eiland verkend. We nemen met zijn allen de tram naar boven. De tram gaat stijl omhoog. Bovenop is het uitzicht niet zo goed omdat het redelijk mistig is. Als we alles wel gezien hebben zoeken we een restaurant. Helaas is er op de top niets fatsoenlijks en betaalbaars te vinden, dus nemen we de tram maar weer naar beneden. Beneden eten we in de Citibank Canteen, een snel restaurant voor zakenmensen. Het eten is er niet duur en wel lekker.
• Op zoek naar een gezellige bar nemen we de veerboot terug naar Kowloon. Hier kunnen we genieten van het uitzicht op het zakencentrum in het donker ( ).
  Uiteindelijk komen we bij het terras van Blues by the Bay uit, waar we met zijn allen enkele cocktails drinken. We nemen de MTR (metro) terug naar het hotel, waar we nog even in de bar wat gaan drinken.

Dag 4, Hong Kong naar Guilin.

Vogelmarkt Hong Kong, trein naar Guangzou, nachttrein naar Guilin.

• We staan op tijd op om voor het vertrek richting China nog wat te kunnen zien van Hong Kong. Na een sandwich als ontbijt nemen we de metro richting het noorden. We stappen uit bij station Prince Edward en lopen via de bloemenmarkt naar de vogeltjesmarkt. Dit is een klein marktje dat volstaat met kooitjes met de meest uiteenlopende zangvogeltjes (). Het gefluit is hier oorverdovend. Na nog even een parkje bekeken te hebben nemen we de bijna lege metro () terug naar het hotel.
• We stappen met zijn allen op de bus naar het station, waar we na de paspoortcontrole en de wachtruimte in de mooie moderne trein instappen (een dubbeldekker met airco). In Guangzhou komen we aan op een modern station, met veel controles van paspoorten en spullen. Twee mensen moeten hun appels inleveren, die blijken niet ingevoerd te mogen worden.
  Met een bus worden we naar een ander station in Guangzhou gebracht. Onderweg kunnen we een glimp opvangen van de moderne binnenstad van Guangzhou (). Het andere station is een stuk ouder dan het vorige. We moeten een tijdje wachten in een hete overvolle wachtruimte (). Om 17:30 vertrekt de trein. Het is een standaard Chinese trein en wij zitten in de hard sleeper klasse. Rond zeven uur lopen we naar de restauratiewagon, waar we een matige Chinese maaltijd voorgeschoteld krijgen. Om 22:37 gaat al het licht uit. De trein maakt veel herrie en beweegt veel, dus we slapen niet echt goed.

Dag 5, van Guilin naar Yangshuo.

Aankomst in Guilin, bus naar Yangshuo, boottocht.

• Als om zes uur 's morgens het licht aan gaat in de trein, is het buiten ook al licht. We kunnen de eerste heuvels van het karstgebergte door het raam zien. Als we een half uur later op het station aankomen, worden we weer een bus in geleid. Onderweg kunnen we al genieten van het landschap.
  Na anderhalf uur rijden komen we in Yangshuo aan (). Ons hotel (Li-River hotel) is behoorlijk, vooral het uitzicht uit de kamer is erg mooi. We ontbijten bij een restaurant in het centrum. Hier is de bediening en de kwaliteit duidelijk onder de maat. Later zal blijken dat er ook goede restaurants in Yangshuo zijn.
• Na een broodnodige douche lopen we een rondje door Yangshuo. Bij de rivier komen we een aalscholvervisser tegen die tegen een kleine vergoeding graag op de foto gaat (). Ook een groepje Chinese toeristes geniet van het uitzicht en wil graag met een Westerling op de foto ().
  Het uitzicht is hier midden in het dorp al prachtig. Aan de overkant van de rivier lopen waterbuffels voor de karakteristieke heuvels van het karstgebergte (). We lopen verder, zoeken een internetcafe op, en wat later een restaurant om te lunchen. We eten garnalen en vlees met pindas. Het smaakt erg goed. Na de lunch rusten we nog wat uit.
• Om kwart over drie vertrekken we gezamenlijk met een bus naar Xin Ping. Hier wandelen we een stukje langs de rivier en stappen dan op een boot. De boot voert ons over de rivier langs de mooiste bergen van het karstgebergte. Ondanks het relatief drukke bootverkeer is het uitzicht prachtig ( ). Onderweg komen we weer veel waterbuffels tegen die na een dag werken op het land in het water mogen ontspannen ( ). Op de boot krijgen we stokjes met gebakken vis en een soort zoete aardappel. Als we halverwege omkeren zijn we getuige van een prachtige zonsondergang ().
  Terug in Xin Ping krijgen we een uitstekende Chinese maaltijd voorgeschoteld.
• Na het eten gaan we weer de boot op om een demonstratie van het aalscholvervissen te bekijken. Hierbij krijgen de aalscholvers een touwtje om de nek waardoor ze wel vissen kunnen vangen, maar niet doorslikken. De visser haalt de vogels regelmatig met zijn stok uit het water om de vissen uit de krop te schudden. De vogels lijken ondanks het touwtje toch plezier in het vissen te hebben ( ).
  In het donker rijden we terug naar ons hotel in Yangshuo.

Dag 6, Yangshuo en homestay.

Fietstocht, moon hill, grot en spektakelshow.

• Na een welverdiende nachtrust staan we om acht uur op en zoeken een restaurantje in het centrum om te ontbijten. Deze keer is de service en het eten van goede kwaliteit (chocolate pancakes, mjammie!). Na met wat moeite geld gewisseld te hebben bij het postkantoor (ze wilden een copy van een paspoort hebben en houden), verzamelen we ons in de lobby van het hotel. Met zijn allen wandelen we naar de fietsenverhuurder en krijgen allemaal een behoorlijk goede mountainbike toebedeeld.
• Op de fiets moeten we eerst Yangshuos buitenwijken door voor we op het platteland komen. Onze gids houdt er een flink tempo op na, maar we genieten toch erg van de omgeving. We rijden tussen rijstvelden en prachtige heuvels door ( ). Onderweg komen we regelmatig waterbuffels tegen die afkoeling zoeken in het water ().
• Na anderhalf uur fietsen komen we aan bij de voet van Moon Hill (). Hier worden we belaagd door een groep oude vrouwtjes, die allemaal één persoon uit onze groep uitzoeken die ze goed in de gaten houden. Wij beginnen het pad van de heuvel te beklimmen. Vanwege de hitte en het steile pad valt dit nogal tegen. De oude vrouwtjes helpen ons met hun aanmoedigingen en koelen ons regelmatig af toe met hun waaiers. Het hoofdpad eindigt op de bodem van het gat in de heuvel. Vanaf hier hebben we een prachtig uitzicht over de omgeving (). Enkelen klimmen verder naar de echte top, maar wij vinden dit wel genoeg.
  De oude vrouwtjes proberen bovenop blikjes frisdrank aan de man te brengen voor flink hoge prijzen, met gemengd succes.
• Weer beneden aangekomen fietsen we een klein stukje en stoppen bij een boerderij in een klein dorpje. Hier krijgen we een heel aardige Chinese maaltijd voorgeschoteld. Wie wil kan mee op een tocht door een grot in de aangrenzende berg (). Onder begeleiding van een gids klimmen we door smalle gangetjes en spleten. Af en toe is het flink benauwd en moeten we flink klauteren. Niemand verlaat de grot schoon. Op veel plaatsen in de grot zien we mooie druipsteenformaties ().
• We fietsen verder richting onze overnachtingsplek. Het is een heel eind fietsen en het tempo zit er weer goed in. Onderweg zien we op een brug een heleboel bamboevlotten waarop mensen de rivier kunnen afdrijven (). Door het hoge tempo raken we onderweg een paar mensen kwijt. Gelukkig kunnen zij met wat hulp de homestay toch nog vinden. We komen aan op de homestay en krijgen onze simpele maar goede kamers toegewezen. Na wat uitgerust te hebben vertrekken we met zijn allen in busjes naar een park in de buurt van Yangshuo. Hier wordt in het donker een voorstelling opgevoerd. De voorstelling met meer dan 500 deelnemers speelt zich af op een rivierarm tussen de bergen. Het is een fantastisch spektakel. Het verhaal is niet helemaal duidelijk, maar dat is niet erg. Jammer genoeg hadden we onze verrekijker in het homestay laten liggen.
  Terug bij de homestay krijgen we een goede maaltijd en gaan redelijk snel naar bed.

Dag 7, Omgeving Yangshuo.

Ballonvaart, wandeling en fietstocht.

• Vandaag moeten we echt vroeg op, we gaan ballonvaren. Degenen die meewillen worden om 5:30 opgehaald met kleine busjes. Ergens nabij de weg van Guilin naar Yangshuo stoppen we bij de startplaats van de ballonnen. De eerste 10 mensen worden verdeeld over drie ballonnen. Na de rustige start vliegen we eerst een stuk over vlak land, totdat we bij de eerste heuvels komen. We vliegen rakelings langs Yangshuo (). Nu komen we in het echte mooie karstgebergte. We gaan afwisselend over de bergen heen en er tussendoor terwijl ondertussen de zon langzaam op komt ().
  Na een tijdje komen we in het dal van de Yulong He en de Jinbao He, twee rivieren die we de dag hiervoor al vaker hebben gezien ( ). Als het eind van de ballonvaart nadert komen we regelmatig zeer laag over de rijstvelden (). Eén keer zelfs zo laag dat de rijsthalmen tegen de onderkant van de mand schrapen. Na bijna anderhalf uur in de lucht te zijn geweest gaan we toch echt landen. Veel kinderen komen aanrennen terwijl onze ballon langzaam de grond raakt (). Na de landing worden we snel opgehaald door een busje. Onze ballon stijgt weer op met andere mensen aan boord.
• Terug op de homestay krijgen we het ontbijt voorgeschoteld. De grootste schaal bevat een vreemde glibberige substantie met noten en vruchten die vrijwel niemand lekker vindt. Weer een voorbeeld dat Chinees ontbijt niet echt lekker is (voor ons dan). Gelukkig is er ook omelet met ei, wat er bij iedereen goed in gaat.
• Na het ontbijt rusten we wat uit waarna we samen met Eric besluiten de berg achter de homestay te beklimmen. Onderweg hebben we een mooi uitzicht op het dal waar we verblijven (). We moeten flink klimmen voor we bij een vlak stuk komen. Hier is een oude begraafplaats. Voorbij het zadel op de berg zien we nog veel meer bergen, dus we besluiten terug te gaan. Op de terugweg komen we voorbij een geitenstal waaruit de kudde net wordt losgelaten ().
• We zijn net op tijd weer beneden voor de lunch op de homestay. Het eten is weer erg goed. Deze keer zitten er veel gefrituurde dingen bij. Na de lunch pakken we de fiets samen met Teun en gaan op zoek naar de markt van Baisa. Deze vinden we zonder problemen. Het is een flink grote markt met grote afdelingen. We komen langs een naai-atellier, veel kramen met snoep, koekjes en groenten en een heel grote eethal (). Ook zien we eenden, kippen en vissen die voor onze ogen worden geslacht en gevild ( ).
• We rijden verder, nu op zoek naar de beroemde Dragon Bridge. Deze blijkt nog lastig te vinden te zijn, maar met hulp van wat lokale mensen komen we er toch. De brug zelf valt een beetje tegen, maar tijdens de fietstocht zelf is er genoeg te zien om het de moeite waard te maken. Met behulp van mijn GPS proberen we de route terug naar de homestay te vinden. Dit blijkt nogal lastig en we moeten regelmatig over zeer smalle paden en zelfs recht door de velden. Wel komen we weer mooie dingen tegen zoals vijvers vol waterhyacinten ( ) en waterbuffels (). We beginnen haast te maken omdat het langzaam donker wordt. Als we in de buurt van de homestay komen, passeren we een begrafenisfeest dat er best vrolijk uit ziet. Ook komen we voorbij een vijver waar mensen tegen betaling onder een afdakje kunnen vissen.
  Op de homestay douchen we snel, waarna we eten krijgen. Het is weer heel aardig, met als opvallend gerecht slakken. Na nog een tijdje afpilzen gaan we redelijk op tijd naar bed.

Dag 8, van Yangshuo naar Shilin.

Terugfietsen naar Yangshuo, vlucht Guilin-Kunming, aankomst Shilin.

• Na een matig ontbijt vertrekken we per fiets terug naar Yangshuo. Onderweg komen we veel Chinese toeristen tegen, die ons allemaal vriendelijk groeten. Terug in Yangshuo leveren we onze fietsen weer in. We hebben nog twee uur de tijd voor we naar Guilin hoeven, dus we zoeken een terrasje op aan de Li-rivier, waar we genieten van een lekkere lassie. Ook snel nog even internetten, en dan de bus in.
• Na een busrit van ruim een uur komen we op het vliegveld van Guilin. Hier proberen we nog wat te eten. Het duurt lang voor het eten komt, de kwaliteit is matig en de prijs is erg hoog. Gelukkig halen we ons vliegtuig nog wel.
  Aangekomen in Kunming stappen we weer een bus in die ons naar Shilin brengt. Het landschap is hier een stuk minder mooi dan in de buurt van Yangshuo. In Shilin zien we nog niets van het stenen woud zelf, alleen het hotel. Als we gezamenlijk gaan eten is de grote eetzaal vrijwel leeg, maar er wordt toch een redelijke maaltijd klaargemaakt (wel erg vet). Na het eten is het snel uit met de pret: er wordt geen bier meer geserveerd. Na tevergeefs een alternatief gezocht te hebben zit er niets anders op: vroeg naar bed.

Dag 9, Shilin en Dali.

Bezoek aan het stenen woud, busrit naar Dali.

• Als we 's morgens als één van de eersten in de ontbijtzaal aankomen, wacht ons een grote uitdaging: er is geen menukaart en de bediening spreekt geen Engels. We moeten ons ontbijt zien te bestellen door bij de tafel met Chinese gasten dingen aan te wijzen. Dit lukt uiteraard, maar erg lekker is het allemaal niet.
  Na het ontbijt gaan we op pad om het stenen woud te bekijken. Bij de eerste pieken lopen we de verkeerde kant op (noord), waar niets bijzonders te zien is, op wat vervallen huisjes () en een soort theater na.
• Terug bij de Lotus vijver nemen we wel een goede route, midden door het labyrint van stenen pilaren. Hier kunnen we genieten van veel mooie doorkijkjes en leuke trappetjes (). We wandelen een hele tijd tussen de stenen door en komen maar af en toe andere mensen tegen. Het stenen woud ziet er mooi uit, maar haalt het niet bij het karstgebergte. Als we uit het woud komen zien we nog een mooie vijver en een oude vrouw in klederdracht ( ).
• Voor we in de bus richting Dali moeten, hebben we nog tijd om te lunchen. We stappen met zijn tweeën een lege eetzaal in, en worden ergens achterin een hoekje aan een tafeltje gezet. Als we net eten besteld hebben stroomt de zaal plotsklaps vol met Chinese toeristen. Zij krijgen allemaal snel eten opgediend, en wij moeten redelijk lang wachten, maar het eten is goed en de prijs niet te hoog. We zijn ook nog toeschouwer van een verkoopshow waar Chinese schilderingen en kaligrafie verkocht worden. Na minder dan een half uur zijn alle Chinezen weer verdwenen.
• Wij stappen ook maar eens op, en gaan naar de bus. De busrit voert ons door het drukke Kunming. Hier zijn vanwege wegwerkzaamheden veel files. We hebben zelfs een ongelukje als onze chauffeur iets te lomp door rijdt. Na Kunming gaat het een stuk beter: de snelweg is hier bijna leeg. Het gebied wordt bergachtig en mooier. We zien veel boeren die bezig zijn met de rijstoogst ().
  
• Om half acht komen we aan in Dali. We slapen hier in het MCA, een leuk hotel met kamers in allemaal verschillende gebouwtjes. We gaan wat eten in het centrum, maar dit blijkt groter dan verwacht. Uiteindelijk vinden we de straat met alle (westerse) restaurants. We gaan met een groepje zitten bij een restaurantje dat zowel westers als Chinees eten heeft. Het eten is er behoorlijk goed, hoewel enkelen in verwarring gebracht worden doordat de soep pas als laatste geserveerd wordt. Rond middernacht zijn we terug in het hotel.

Dag 10, Dali.

Bezoek aan Zhonge Si tempel, markt en 3 pagodes.

• Na een goed ontbijtbuffet worden we opgehaald met busjes en naar het begin van de kabelbaan gebracht. We kopen kaartjes en stappen in de kabelbaan. We moeten een flink stuk omhoog, door een dennenbos (). Als we boven komen is het flink mistig. Bij de ingang van de Zhonge Si tempel wordt er allerlei eten verkocht (). De tempel zelf ziet er mooi uit, maar de langzaam beginnende regen verpest het wel een beetje ().
  Later horen we dat de drie reisgenoten die niet per kabelbaan, maar per paard naar boven gaan, nog veel meer last van de regen gehad hebben.
• We nemen de kabelbaan weer naar beneden en lopen naar het centrum van Dali (). Onderweg komen we oude en nieuwe gebouwen tegen die beide op vergelijkbare manier aangekleed zijn ( ). We zoeken Foreigner street weer op en eten weer heel behoorlijk bij een gemengd restaurant. Het enige vreemde is de cremekleurige tomatensoep, met een paar kleine stukjes tomaat.
• We lopen richting de drie pagodes, die een stukje buiten de stad staan. Onderweg komen we een lokale markt tegen, waarop kleurrijk geklede vrouwen groenten en fruit (ver)kopen ( ). We lopen door naar de 3 pagodes. Op dit grote terrein staan drie oude grote pagodes en nog wat minder belangrijke gebouwen. De pagodes zien er mooi uit onder de dreigende luchten ( ). De meest favoriete plaats voor een foto is een vijver waarin alledrie de pagodes mooi weerspiegelen. Achter op het terrein staat een houten tempel-achtig gebouw met daarin veel grote Boedhabeelden ( ).
• We pakken de bus terug naar het hotel voor slechts vijf eurocent. We eten met zijn allen wat in het MCA. Het eten is niet zo goed, maar het is wel erg gezellig.

Dag 11, Dali en Lijiang.

Boottocht op het Erhai meer, busrit naar Lijiang, muziekvoorstelling.

• Om acht uur ontbijten we weer in het MCA, waarna een groot deel van de groep met busjes naar de oever van het meer gaat. Hier stappen we op één van de vele rondvaartbootjes die daar liggen. Iedereen is nog een beetje suf van de gezellige avond. De boottocht duurt ongeveer anderhalf uur. Onderweg zien we een paar vissersbootjes en een tempel. Als we het Jinsuo Dao eiland naderen zien we een kampement van vissers ().
• We leggen aan bij de kade van het dorpje. Hier staat een marktje waar een mix van vis, garnalen en souvenirs te koop wordt aangeboden ( ). Ook ligt de kade vol met netten met garnalen en vis die daar liggen te drogen. We lopen wat verder het dorp in en komen een tempel () en een school die net uitgaat tegen. Aan de ander kant van een heuveltje ligt nog een haventje, maar hier is het een stuk rustiger dan in de eerste ().
• Als iedereen weer bij de boot is varen we terug naar Dali. Op de kade kost het wat moeite om genoeg busjes te verzamelen om terug naar het centrum te rijden, maar het lukt. Vanuit de MCA lopen we met Eric de stad in, waar we een klein, echt Chinees restaurantje uitzoeken (niet in Foreigner Street). Ze spreken geen woord Engels, dus we moeten met aanwijzen van verse groenten en gerechten uit de Lonely Planet ons eten bestellen. Dit lukt goed, en het eten smaakt uitstekend, waarschijnlijk de beste maaltijd tot nu toe ().
• Om één uur vertrekken we met een bus richting Lijiang. Eerst rijden we een stuk langs het meer, en daarna gaan we de bergen in. Nu wordt het landschap weer echt mooi. Het weer is nu beter dan in Dali en we passeren prachtige vergezichten () en vreemde planten ().
  Rond vijf uur 's middags komen we aan in Lijiang. We slapen hier in het Yu Quan hotel. Onze kamers liggen aan een prachtige binnenplaats in oude Chinese stijl.
• We lopen de oude stad in. Het is hier erg toeristisch, maar we kunnen dat wel begrijpen: de oude stad is een doolhof van mooie kleine straatjes, beekjes en bruggetjes. We gaan ergens eten bij een restaurantje met hele kleine krukjes. Het eten is goed, maar ik voel met niet zo lekker, dus kan er niet echt van genieten.
• 's Avonds krijgen we van onze reisbegeleider te horen dat twee reisgenoten terug gaan naar Nederland vanwege persoonlijke problemen. Erg jammer.
  De rest van de groep gaat hierna naar een Naxi muziekvoorstelling ( ). De muziek kan niet iedereen bekoren, en de voorstelling duurt erg lang. Toch vond ik het de moeite zeker waard om te zien.

Dag 12, Lijiang.

Bezoek aan de Kloof van de Springende Tijger.

• Vandaag gaan we met zijn vieren (Sander, Yvonne, Eric en Teun) op expeditie naar de Kloof van de Springende Tijger. Hiervoor staan we vroeg op, we verzamelen ons om zeven uur in de lobby van het hotel. Eerst gaan we naar het busstation om kaartjes te kopen voor de openbare bus naar Qiaotou. De eerste bus blijkt pas om half negen te vertrekken, dus we hebben tijd genoeg om te ontbijten.
• Vlak nadat de bus om half negen vertrokken is stopt die weer op het andere busstation van Lijiang, waar hij pas om negen uur weer vertrekt. Nu gaan we echt op weg. De busrit naar Qiaotou is de moeite waard, vooral de uitzichten over de Yangzi-rivier zijn mooi. Rond elf uur komen we aan in Qiaotou. Hier proberen we bij het 'Gorged Tiger' café informatie te verzamelen. De eigenaresse kan voor ons wel een busje met chauffeur regelen. We maken dankbaar gebruik van dit aanbod.
• De chauffeur voert ons over de small weg langs de kloof naar Walnut Grove. Onderweg stoppen we meerdere malen om foto's te maken van dit prachtige landschap en de machtige Yangzi-rivier ( ). De weg is af en toe zeer smal en loopt vlak langs een steile afgrond. Gelukkig zijn er weinig tegenliggers. In Walnut Grove (drie boerderijen en twee guesthouses) gaan we lunchen bij Sean's place. Hier kunnen we (in the middle of nowhere) genieten van een goed bord gebakken rijst.
  Op de terugweg stoppen we bij een parkeerplaats bij een grote stroomversnelling in de Yangzi. Hier lopen we een berg trappen af tot bij de rivier, waar we oog in oog staan met dit verschrikkelijke natuurgeweld (). De weg terug omhoog is vermoeiend, maar minder erg dan Moon Hill.
• Terug in Qiaotou informeren we weer hoe we nu terug kunnen komen naar Lijiang. Het blijkt dat onze chauffeur van de dag ons wel naar Lijiang wil brengen (tegen een redelijke vergoeding), maar dan moet hij eerst nog naar huis om zich om te kleden. Dat vinden wij geen probleem, want we mogen mee om zijn huis te bekijken. Via een klein bergpaadje gaan we omhoog, totdat we bij zijn boerderij aankomen. Hier worden we hartelijk ontvangen door zijn vrouw en zijn moeder ( ). We krijgen thee en een soort rijstwijn te drinken, en krijgen appels, walnoten en een hele zonnebloem mee.
• De terugweg is net zo mooi als de heenweg, alleen kunnen we nu af en toe stoppen om foto's te maken. (). Terug in Lijiang betalen we onze chauffeur en gaan wat te eten zoeken. We komen bij een Chinees restaurant uit waar we weer met behulp van aanwijzen ons eten moeten bestellen. Dit lukt weer uitstekend.

Dag 13, Lijiang.

Bezoek Heilongtan Gongyuan park, oude stad en overnachting op homestay.

• Vandaag hebben we een rustige dag, dus we kunnen wat uitslapen. Na het ontbijt lopen we via de toeristische route () naar het Heilongtan Gongyuan park, oftewel het Black Dragon Pool Park. De entree van het park is duur, maar het is er wel mooi. Bij helder weer zou je een prachtig uitzicht moeten hebben op de Yulong Xueshan (Jade Dragon Snow Mountain), maar dat zit er vandaag niet in (). Wel kunnen we natuurlijk de mooie dingen van het park zelf bekijken: de vijver (), een tempel () en een tentoonstelling over de Naxi-minderheid. Ook zit er nog een Naxi-orkestje te spelen.
• We gaan even terug naar onze hotelkamer, en lopen daarna weer naar de oude stad (). Hier zien we mensen volksdansen (voorbereiding op de nationale feestdag) (). We bezoeken een markt, waar weer veel lokale groenten en andere etenswaar verkocht wordt. Hier kopen we als snack een stokje met stukjes aardappel en chilipoeder. Dit smaakt goed.
  We gaan lunchen bij restaurant Sakura. Hier komen we toevallig een groot aantal anderen van onze groep tegen. We wisselen verhalen uit over de afgelopen dagen en genieten van het goede eten. Na de lunch beklimmen we de heuvel die uitkijkt over de oude stad ().
• Terug in het hotel pakken we de tassen weer in en vertrekken we om drie uur met de bus richting de homestay. Deze blijkt erg dichtbij te zijn: nauwelijks buiten de stad. Er is niet veel te doen op de homestay en het druilerige weer maakt het niet beter (). We maken een klein ommetje en doen wat kaartspelletjes. Na de aardige maaltijd krijgen we te horen dat de weg naar Panzhihua is weggespoeld en we dus de volgende dag een flinke omweg moeten maken. Daardoor zullen we om vijf uur 's morgens moeten vertrekken.

Dag 14, van Lijiang naar Chengdu.

Een lange busrit en een nachttrein.

• De wekker staat vandaag op half vijf vanwege de lange busrit. Nadat we zijn opgestaan horen we dat Gerben vannacht flink ziek is geworden. Er wordt besloten dat hij niet mee zal rijden met de bus, maar rechtstreeks naar Chengdu zal vliegen. Door deze vertraging vertrekken we pas om half zes, maar dan is het ook nog steeds donker. We dalen in het donker af naar de Yangzi rivier (op 1400m) en stijgen weer naar 3100m terwijl het langzaam licht wordt. Ergens midden in de bergen stoppen we plotseling omdat de radiatorslang kapot is. Onze chauffeur weet de slang gelukkig te repareren en we rijden door naar een beekje om de radiator te vullen.
• Ondertussen is het licht geworden en kunnen we, tussen de mistbanken door, genieten van het mooie uitzicht onderweg (). Het gebied is erg dunbevolkt, maar we komen wel regelmatig mensen in klederdracht tegen op de weg ( ). In een klein dorpje () zien we een groot aantal pooltafels buiten in de modder staan.
  Rond het middaguur verlaten we het hoogland weer, en komen we in een breed dal ( ). In een klein stadje stoppen we om te lunchen in een soort van garagebox. Het eten is goed, dus we klagen niet.
• Om drie uur komen we aan in Panzhihua. Dit is een echt industriegebied met veel kolenmijnen en elektriciteitscentrales (). We stoppen eerst bij een hotel om de treinkaartjes op te halen. Hier zien we enkele schilders die op een wel heel aparte manier een gebouw aan het schilderen zijn ().
  Om half vier zijn we op het station, waar we een tijd moeten wachten tot onze trein vertrekt. Gelukkig is de wachtruimte hier behoorlijk comfortabel.
• In de trein vieren we alvast de verjaardag van Anita, die eigenlijk de volgende dag pas jarig is (). De vele Chinese kinderen in onze wagon vinden de balonnen natuurlijk ook erg leuk. Rond acht uur gaan we eten in de restauratiewagon. Na met handen en voeten besteld te hebben krijgen we een heel behoorlijke maaltijd. Om tien uur gaat het licht weer uit en gaan we slapen.

Dag 15, Chengdu.

Bezoek Pandacentrum, thee drinken in het park en bezoek klooster.

• Om zeven uur komt de trein aan op het station van Chengdu. Hier vinden we met wat moeite onze lokale gids. Hij neemt ons mee in een bus naar het Panda breeding centre. Hier komen we aan als één van de eerste groepen van de dag. Al snel zien we de eerste Panda's die nog lui op hun platformen liggen ( ). Als het wat lichter begint te worden komen de Panda's ook meer in beweging. Ze gaan eten ( ) en vechten ( ). Na de grote Panda's bezoeken we de kraamkamer waar we precies op tijd zijn om te zien hoe een baby-panda bij zijn moeder wordt weggenomen en zijn dagelijkse gezondheidscheck krijgt ().
  We gaan ook nog even kijken bij de kleine Panda's, die in grotere groepen bij elkaar zitten en erg actief zijn ( ). Na afloop bekijken we nog een film over Panda's en drinken we wat.
• Om half twaalf vertrekken we richting hotel. Het Shu Feng Garden Hotel blijkt behoorlijk luxe te zijn, vooral de badkamers zijn van alle gemakken voorzien. De douche is dan ook erg welkom na de afgelopen dagen. Als iedereen zich heeft opgefrist gaan we met een groepje lunchen in het hotel. De bediening is hier erg sjiek, het eten erg goed (en pittig, het is tenslotte Sichuan), maar de prijzen zijn niet hoog.
  Om half twee gaan we met zijn allen in enkele taxi's naar het Renmin park (volkspark). Hier zoeken we het grote theehuis op, waar we gezellig een kopje thee drinken en de taart opeten die voor Anita's verjaardag is gekocht (). In het park is het feest vanwege China's nationale feestdag. Het is dus ook erg druk, en wij trekken veel belangstelling van de Chinezen.
• Als we het park wel gezien hebben, wandelen we met een grote groep richting het Wenshu Yuan klooster. Het is een flinke wandeling. Onderweg passeren we een groot standbeeld van Mao (). Het Wenshu Yuan klooster is een groot Boedhistisch klooster waarin vanalles te zien is. We zien een gebedsdienst in één van de vele tempels () en natuurlijk veel monikken, andere gelovigen () en mooie tempels ().
• Het begint een klein beetje te regenen, dus we nemen een taxi terug naar het hotel. Het blijkt lastig te zijn om de taxichauffeur goed uit te leggen waar we naar toe moeten, maar het lukt toch. Vlakbij het hotel lopen we nog even een leuk winkelstraatje in waar het stikt van de Chinese toeristen die snuisterijen kopen.
  Om half zeven vertrekken we met zijn allen in taxi's naar restaurant Grandma's Kitchen omdat veel mensen weer eens Westers willen eten. Dit gaat daar inderdaad uitstekend.

Dag 16, Chengdu en Lhasa.

Vlucht naar Lhasa, eerste verkenning Lhasa.

• Vandaag moeten we weer vroeg op, want om 7:40 vertrekt ons vliegtuig. De bus naar het vliegveld rijdt dus al om 5:30 weg. De vlucht is een beetje saai omdat het buiten erg bewolkt is. Pas aan het eind komen er wat gaten in het wolkendek en zien we de bergen van Tibet voor het eerst.
  
• Vanaf het vliegveld (Gonggar) is het nog een uur rijden naar Lhasa, maar het is een prachtige rit (). Als we in de bus stappen krijgen we van de lokale gids meteen een traditioneel sjaaltje uitgereikt. Dit zullen we de komende week nog vaker meemaken. Onderweg stoppen we bij een Boedhabeeld in een rots (). Het beeld is een beetje saai, maar de rots is helemaal bedekt met sjaaltjes en gebedsvlaggen. In Lhasa rijden we vlak langs het Potala-paleis op weg naar ons hotel.
• Het Tibet Hongqiao Hotel is best goed, maar wel erg saai. We hebben een klein beetje last van de hoogte (3700m), maar worden er niet echt door gehinderd. We gaan gezamenlijk lunchen in restaurant Dunya (in het Yak hotel). Ik bestel Yak-momo's (een soort bapaos). Ze zijn erg lekker.
• Na de lunch lopen we met zijn allen een rondje door Lhasa. We lopen eerst naar het Barkhor-plein. Hier zien we goed dat de Tibetanen veel traditioneler gekleed gaan dan de meeste Chinezen. Vooral de Khampa-mannen met hun rode haarlinten vallen op (). Aan het eind van het Barkhor plein ligt de Jokhang tempel. Hier zien we de echte devote Tibetaanse Boedhisten (). We lopen een rondje (Kora) mee met de pelgrims om de tempel en zijn verbaasd hoeveel mensen hier meelopen (). De buitenkant van het rondje rond de tempel (Barkhor Lu genoemd) is bezaaid met marktkramen, die zowel voor de pelgrims als de toeristen bedoeld zijn.
• Na deze eerste verkenning gaan we uitrusten op het dakterras van Mandala's restaurant. Vanaf hier hebben we een prachtig uitzicht op het plein en de tempel (). We bezoeken nog even een internet-café om het thuisfront gerust te stellen en gaan daarna weer naar Dunya voor het avondeten. Ik heb een Yak-sizzler schotel en het smaakt weer erg goed. Na deze lange dag gaan we op tijd naar bed.

Dag 17, Lhasa.

Jokhang tempel, Potala paleis en Tibetaanse muziekvoorstelling.

• Vandaag kunnen we eindelijk weer eens uitslapen. Rond negen uur staan we op en gaan op zoek naar ontbijt. We ontbijten met zijn tweeën in een klein restaurantje. Helaas is het eten niet al te best.
• Hierna lopen we naar de Jokhang tempel. Binnen is het erg druk. De Tibetanen staan lang in de rij om de binnenste Kora (die in de tempel) te lopen. Wij vergezellen ze langs de vele gebedsmolens (). In het allerbinnenste van de tempel is het erg donker en hangt de zware lucht van vele yakboterkaarsen. Veel Tibetanen hebben een thermoskan met gesmolten yakboter meegenomen om de kaarsen mee bij te vullen.
  Boven op het dak van de tempel is het een stuk rustiger (). Ook hebben we daar een prachtig uitzicht op het Barkhor plein en het Potala paleis in de verte () en de Tibetaanse pelgrims vlak voor de tempel ().
• We gaan even wat drinken, nu op een ander dakterras aan het Barkhor plein. Onze volgende bestemming is de wijk ten zuiden van het Barkhor plein. We gaan op zoek naar de moskee van Lhasa. Dit is nog niet zo makkelijk. We lopen de eerste keer de poort van de moskee () straal voorbij. De moslimwijk is best gezellig, en toch duidelijk anders dan de Chinese en Tibetaanse gedeelten van de stad (). We gaan weer terug naar het Mandala restaurant, waar we wat drinken en lunchen. Ik bestel lamsribbetjes en Tsampa (Tibetaanse gerstemeel-ballen). Het smaakt behoorlijk goed.
• Om half twee verzamelen we ons bij het hotel en lopen dan gezamenlijk richting het Potala paleis, het paleis van de Dalai Lama toen die nog in Tibet leefde. Het park voor het paleis biedt uitstekende mogelijkheden om een mooie foto van het paleis te maken. Het grote plein er naast doet een beetje vreemd aan, met het grote 'bevrijdingsbeeld' van de Chinezen ().
  Bij de ingang van het paleis moeten we even wachten op onze toegangskaarten. Hier zijn de souvenirverkoopsters behoorlijk opdringerig. Als we naar binnen kunnen beginnen we aan de klim naar het echte paleis ( ). De klim valt best mee, ondanks de hoogte. Binnen in het paleis zijn de vertrekken vaak prachtig (veel goud en juwelen), maar ook erg donker (). Helaas mogen we op de meeste plaatsen geen foto's maken.
• Als we teruggaan is het begonnen te regenen, daarom pakken we een riksja terug naar het hotel. Na wat uitgerust te hebben vertrekken we om half zeven gezamenlijk naar restaurant Shangri-La. Hier hebben we een groot buffet, waarvan de kwaliteit maar matig is. Na het eten begint de dansvoorstelling ( ). De voorstelling is een beetje amateuristisch, maar wel erg leuk. Na afloop gaan we nog even naborrelen bij Dunya.

Dag 18, Lhasa.

Excursie naar het Ganden klooster en het zomerpaleis.

• Om kwart over acht gaan op zoek naar ontbijt. We proberen vandaag het Snowland hotel. Het ontbijt is er goed, alleen het duurt lang voor het er allemaal is. Om kwart over negen vertrekken we met zijn allen in een bus naar het Ganden klooster. We rijden eerst een uur langs de rivier, en daarna nog een half uur over smalle weggetjes met haarspeldbochten omhoog naar het klooster.
• Bij het klooster besluiten we eerst de Kora (rondwandeling) rondom het klooster te lopen. Langs het pad staan regelmatig potten met wierrook en jeneverbessen te branden. Ondanks een lichte regen is het een mooie wandeling, met mooie uitzichten () en onze eerste Yaks van dichtbij (). Wel zijn we door de hoogte (4300m) duidelijk sneller vermoeid dan normaal.
• Als we terugkomen op het eigenlijke kloostercomplex bekijken we enkele gebedszalen van binnen (). Wat opvalt is hoe kleurrijk de wandversieringen hier zijn ( ). Het kloostercomplex is een waar labyrint van kleine straatjes, trappetjes en doorgangen (). Zo staan we plotseling op het dak van één van de grote tempels. Regelmatig komen we groepen monniken en bedelaars tegen (). Als we alles wel gezien hebben lopen we terug naar onze bus, waar we lunchpakketjes krijgen. Het openbare toilet bij het klooster is erg smerig en wordt dus door bijna niemand gebruikt.
• We rijden met de bus terug naar Lhasa. Bij ons hotel houden we even een plaspauze waarna we doorrijden naar Norbulingka, het zomerpaleis van de Dalai Lama. Hier lopen we een tijdje rond. Het zomerpaleis bestaat uit een groot park met veel bloemen en enkele kleinere gebouwtjes. Vooral de versieringen op de dakranden zijn mooi ( ). Het geheel is een stuk fleuriger dan het Potala paleis, maar wel veel minder imposant.
• We rijden terug naar het hotel. Yvonne stapt uit bij het Potala paleis om nog enkele foto's te maken nu het weer opklaart (). Na wat uitgerust en gedoucht te hebben gaan we even internetten en enkele souvenirs kopen. Hierna gaan we wat drinken en daarna dineren bij restaurant Mandala. Het eten en het uitzicht () zijn weer goed, maar jammer genoeg voelt Yvonne zich niet lekker. Misschien toch te veel gedaan op deze hoogte.

Dag 19, Lhasa en Gyantse.

Mooie busrit van Lhasa naar Gyantse.

• We moeten weer redelijk vroeg op voor een lange busrit. Omdat het Snowland hotel nog niet open is kopen we maar bananen en wat koekjes voor onderweg. Voor we vertrekken zien we nog mooi hoe het hotelpersoneel meedoet aan de verplichte ochtendgymnastiek (). Om half negen vertrekken we echt. We rijden terug over de weg naar het vliegveld ().
• Na het vliegveld rijden we een stuk langs de Yarlung Zangbo rivier (Brahmaputra) waar we regelmatig prachtige uitzichten hebben (). Als we de rivier verlaten en de bergen in gaan, komen we regelmatig kuddes schapen en yaks tegen ( ). Het uitzicht achteruit richting de rivier wordt steeds mooier (). Ook beginnen we de eerste besneeuwde toppen van redelijk dichtbij te zien ( ).
• De gloednieuwe weg omhoog eindigt op de Khambala pas (4900m). Vanaf hier zien we voor het eerst het prachtig blauwe Yamdroktso meer (). We stappen even uit boven op de pas. Hier lopen veel Tibetanen met hun Yak rond voor de toeristen (). Op de bergtop naast de pas loopt ook nog een kudde schapen rond () maar waar die van leven is ons een raadsel. Jammer genoeg hebben enkele reisgenoten (waaronder Yvonne) erg veel last van de extreme hoogte.
  We dalen 400 meter af en volgen de oever van het meer (). Onderweg zien we een groep koeien die half in het ijskoude water van het meer staat ().
• We stoppen in Nagartse om te lunchen (). In dit kleine plaatsje zien de mensen er zeer verweerd uit. Ze hebben duidelijk te lijden van de grote hoogte.
  We rijden door en verlaten de oevers van het meer, richting de hoogste pas van onze reis (5000 meter). Onderweg over de slechte weg () zien we weer prachtige landschappen ( ).
• Als we net over het hoogste punt heen zijn, stoppen we bij het eind van een gletsjer (). De hele omgeving hier is overweldigend, en zelfs de lege bierflessen (), bussen (), en toeristenyaks () doen daar niets aan af.
  We dalen weer af, richting een grote vlakte waarop een paar kuddes yaks grazen (). Hier komen we er achter op welke manier de wegen hier onderhouden worden ().
• De volgende stop is bij een groot stuwmeer in de bergen. Het water is weer verschrikkelijk blauw (). Hierna is de weg weer redelijk recht en rijden we snel naar Gyantse. Hier stoppen we bij hotel Wutse. Het hotel is een beetje oud, maar wel goed. We lopen het stadje in om eens te zien waar we zijn aangekomen. De hoofdstraat is een beetje saai, maar in de achterafstraatjes is vanalles te zien, zoals een prachtige deuropening die net geschilderd wordt ().
  Om zeven uur gaan we met zijn allen eten in het restaurant van het hotel. Dit valt behoorlijk tegen: het duurt erg lang en het eten is niet goed (halfgare kip en zo). Na afloop spelen we nog wat kaart en gaan dan naar bed.

Dag 20, Gyantse en Shigatse.

Wandeling door Gyantse, busreis naar Shigatse.

• We proberen vandaag het ontbijtbuffet in het hotel. Dit was geen goed idee, het ontbijt is net zo slecht als het avondeten. Na het ontbijt lopen we naar het klooster van Gyantse, het Palkhor Chode klooster (). Het klooster is behoorlijk rustig, overal liggen honden te slapen () of staan gebedsmolens ().
• Op het kloostercomplex bezoeken we de grote stupa, de zogenaamde Palkhor Chode Kumbum. Hier moeten we bijbetalen om onze camera's mee te mogen nemen. De stupa bestaat uit vier verdiepingen met omlopen waarin vele donkere nissen zitten. In elke nis staat minimaal één beeld van een Boedha of een demon ( ). Op de vijfde verdieping staan we op een soort dak, vlak onder de ogen van de stupa (). Vanaf hier hebben we een prachtig uitzicht op de omgeving. In de verte zien we Tibetanen die bezig zijn met de gerstoogst ().
• Na de stupa bezoeken we de hoofdtempel van het klooster. Ook hier moeten we weer betalen om te mogen fotograferen. Binnen staan er vele banken voor de monniken, met daarop hun pijen en kappen (). We vinden een trap waarmee we op het dak kunnen komen ().
• Als we het klooster wel gezien hebben, lopen we de wijk voor het klooster in (). Hier zijn de straatjes heel smal en steil. Voor vrijwel elk huis staat er hier een koe op straat (). De mest van de koeien en de yaks wordt op de muren geplakt om te drogen (). Ook in de wijk is duidelijk te merken dat het oogsttijd is. Paardenwagens met grote zakken gerst rijden af en aan om de oogst naar de huizen te brengen ().
• We lopen terug naar het hotel, checken vast uit en gaan lunchen. Deze keer kiezen we een klein Chinees restaurantje tegenover het hotel. De eigenaar praat graag met toeristen en laat zijn kookkunsten graag zien (). Het eten is best aardig, zeker beter dan in het hotel.
• Na de lunch wandelen we naar de velden waar we vanaf de stupa de oogst hebben gezien. Hier zien we veel tenten waarbij een heel gezien helpt met het oogsten. Waarschijnlijk komen deze mensen niet uit Gyantse, de tenten zijn namelijk echt voor overnachtingen bedoeld en veel gezinnen hebben zelfs hun koe meegenomen. (). Op het veld wordt het kaf van het koren gescheiden () en wordt het gerst in zakken gedaan (). Vanaf hier kunnen we het fort van Gyantse ook goed zien ().
• We wandelen terug naar het centrum en doen even wat inkopen bij een supermarktje. Vanaf een stoeprandje genieten we op het uitzicht op het dagelijks leven in Gyantse. Na nog even snel ge-emaild te hebben vertrekken we om half vier met de bus naar Shigatse.
  We rijden door een brede vallei met veel gerstvelden. Onderweg komen we veel kuddes koeien, schapen en yaks tegen.
• Om vijf uur komen we aan bij het Manasarovar hotel. Dit is een behoorlijk sjiek hotel met erg mooie kamers. We drinken even wat in het theehuis van het hotel en gaan daarna eten in één van de de restaurants van het hotel. Hier nemen we het buffet, waarbij veel keuze is. Het buffet smaakt goed.

Dag 21, Shigatse.

Bezoek klooster en Kora wandeling.

• We ontbijten in het restaurant bij het hotel. Het ontbijtbuffet is hier uitstekend. Hierna lopen we naar het Tashilhunpo klooster, het klooster van de Panchen Lama. Het is zo'n half uur wandelen door Shigatse. Zoals we al eerder gezien hebben bestaat ook dit klooster uit een verzameling pleinen (), stupas (), tempels ( ) en bijgebouwen. We bezoeken enkele tempels, met uiteraard weer grote vergulde Boedhabeelden. Op een binnenplein gaan we een tijdje zitten kijken naar de bonte verzameling toeristen, monniken en pelgrims ( ) die voorbij komt.
• Als we op weg gaan naar de uitgang zien we door een klein deurtje een glimp van een dansvoorstelling waarbij een grote groep monniken zit te kijken (). Buiten de muren van het klooster zitten groepen Tibetanen, waaronder enkele monniken, een soort gokspel te spelen (). We gaan eten in een Nepalees restaurant in de hoofdstraat. Het eten smaakt hier uitstekend.
• Na de lunch gaan op pad om de Kora rondom het klooster en het fort van Shigatse te lopen. Langs het pad komen we overal gebedsmolens (), gebedsvlaggen () en af en toe een pelgrim () tegen. De klim naar de achterkant van het klooster is pittig, maar we krijgen er prachtige uitzichten op het klooster ( ) en in de verte enkele besneeuwde pieken voor terug. Als we een klein kapelletje passeren zien we plotseling een vreemde tegenligger ().
• Voorbij het klooster is het niet helemaal duidelijk welk pad we moeten nemen in de buurt van het fort (een ruïne). We kiezen blijkbaar het verkeerde pad en moeten behoorlijk klauteren om weer veilig beneden te komen. Als we weer beneden in de stad zijn lopen we terug naar het hotel. Hier rusten we een tijdje uit en spelen een spelletje kaart.
  's Avonds eten we weer in het hotel. Vandaag bestelt bijna iedereen een a la carte gerecht. Dit blijkt erg moeilijk te zijn voor de keuken want het duurt uren voor het eten klaar is.
• Na het eten pakken we een taxi om eens een Tibetetaanse disco te zien. Binnen is het rond tien uur nog vrijwel leeg. De muziek is redelijk modern, maar dit verandert al snel in karaoke op romantische Chinese en Tibetaanse nummers. Maar om elf uur komen we er achter dat het nog erger kan: dan begit de show met zang en dans. Een half uurtje later besluiten we maar naar huis te gaan.

Dag 22, Shigatse en Samye.

Busreis naar Samye klooster.

• Na een snel ontbijt in het hotel vertrekken we om kwart voor acht. Jammer genoeg is de grote bus er niet meer en moeten we weer allemaal in een kleiner busje. De busrit is weer erg mooi. Dit keer rijden we door het soms smalle dal van de Yarlung Zanbo (). Onderweg komen we gerstvelden (), een pontje () en enkele zijrivieren () tegen.
• Rond het middaguur arriveren we in Gonggar (bij het vliegveld van Lhasa). Hier is een grote rij met kleine Chinese restaurantjes. We kiezen er gezamenlijk eentje uit, en krijgen een uitstekende maaltijd voorgezet.
• Na de lunch rijden we nog anderhalf uur verder door het dal van de Yarlung Zanbo tot we stoppen bij een pontje. Hier stappen we met zijn allen op een platte schuit (), waarmee we, samen met zo'n twintig Tibetanen ( ), de rivier oversteken ( ). De oversteek duurt zo'n uur, vooral ook omdat er om een aantal zandbanken heen gevaren moet worden ().
  Aan de overkant moeten we een stukje over het zand lopen, waarna we een bus in stappen. De bus rijdt zo'n half uur over hobbelige zandwegen naar het klooster van Samye.
• Op het kloostercomplex lopen we naar het guesthouse. We slapen met zijn vieren op één simpel ingerichte kamer. De rest van het guesthouse is ook erg spartaans: we moeten ons wassen aan de pomp op de binnenplaats en de stank en smerigheid op de WC schrikt bijna iedereen af.
• We lopen een rondje over het kloosterterrein. Hier vallen vooral de centrale tempel met het gouden dak ( ) en de vier stupas ( ) op.
  's Avonds eten we in het Monastery Restaurant. Dit is een soort simpele kantine, met redelijk eten, dat wel erg vet is. Na nog een kort spelletje kaarten gaan we om half elf naar bed.

Dag 23, Samye en Gonggar.

Tocht naar bergklooster, terugreis naar Gonggar.

• We staan vandaag weer erg vroeg op: om zes uur gaat de wekker. Na een saai maar niet slecht ontbijt in de eetzaal stappen we met zijn allen in de laadbak van een grote truck. Met ons rijden een heleboel Tibetaanse pelgrims mee, die profiteren van de gratis rit.
• Als de truck vertrokken is, merken dat dit geen makkelijk ritje wordt. De truck hobbelt verschrikkelijk en door de ochtendkou is het erg onaangenaam om de stangen goed vast te houden. Verder rijden we over nogal stoffige wegen. Gelukkig begint het langzaam licht te worden en wordt het uitzicht steeds mooier.
• Bij het eindpunt van de rit blijkt dat we nog een stuk moeten lopen voor we bij het nonnenklooster zijn. Op deze hoogte is de klim niet makkelijk, maar uiteindelijk komen we boven. Bij het klooster wordt er hard gewerkt om het klooster te restaureren. Dit was namelijk door de Chinezen vernield, en mag pas de laatste jaren weer opgebouwd worden (). Rond het klooster scharrelen enkele vreemde fazantachtige vogels (). We wonen een deel van een gebedsdienst in het klooster bij. De nonnen (enkele tientallen) wisselen gebeden af met muziek. Dit is een soort kakafonie van een soort alpenhoorn, enkele kleinere hoorns, schelpenhoorns, trommels en belletjes. Toch is het geheel erg indrukwekkend, hoewel het na een tijdje erg eentonig is.
• We lopen met een groepje naar beneden, terwijl een ander deel van de groep naar boven wandelt, naar een ander klooster. Zij zullen later met de truck terugkeren, terwijl wij helemaal naar Samye terugwandelen. We besluiten het pad te verlaten en een alternatieve route langs een beekje te volgen (). Het landschap is hier erg lieflijk, dus we rusten even uit in een mooie wie.
  Regelmatig komen we koeien tegen.
  Verderop naar beneden blijkt de alternatieve route een moeilijke keuze. We moeten flink klauteren en door het struikgewas kruipen om weer op het pad terug te komen.
• De rest van de terugweg is makkelijk, maar wel behoorlijk ver (totaal zo'n 9 kilometer). Onderweg komen we nog een groepje pelgrims tegen (). In de buurt van Samye zien we op de velden Yaks die helpen op het land of uitrusten ().
• Terug in het klooster kunnen we in het cafetaria genieten van wat rust en eten na deze vermoeiende tocht. Als iedereen terug is van de expeditie bestellen we wat yakboterthee. De verwachtte kop blijkt een hele thermoskan te zijn, dus iedereen kan naar hartelust proeven. Zolang je denkt dat het soep is, in plaats van thee, is het best te drinken.
• Om drie uur stappen we weer in de bus terug naar de veerboot. Hier blijkt een andere bus een beetje in de problemen gekomen te zijn. Hij zit tot over zijn assen vast in de modder () en alle pogingen om hem weg te krijgen mislukken. We stappen aan boord van het pontje () en varen terug over de Yarlung Zanbo.
• We stappen weer in onze eigen bus en rijden terug naar Gonggar. Hier checken we in in het Airport Hotel. Dit hotel is erg saai en de kamers zijn kaal ingericht en hebben vanavond nog geen warm water. We lopen gezamenlijk naar het 'centrum' van Gonggar en gaan eten bij hetzelfde restaurantje als de vorige dag. Zoals zo vaak valt de 2e keer tegen en is het eten een stuk minder dan de vorige keer.

Dag 24, Gonggar en Xi'an.

Vlucht naar Xi'an en wandeling door Xi'an.

• Om acht uur 's morgens wandelen we gezamenlijk de honderd meter van het hotel naar de vertrekhal. Helaas komen we er daar achter dat de incheckbalies pas om half negen open gaan. Als we dit allemaal achter de rug hebben en we in het vliegtuig zitten, duurt het nog een uur voordat we eindelijk kunnen opstijgen. Het lijkt er op dat we moeten wachten op een vliegtuig met hoge functionarissen of zo.
• Eenmaal in de lucht is de ellende snel vergeten. Het uitzicht op de Tibetaanse bergen is prachtig en het eerste uur van de vlucht kunnen we daar van genieten. Na 800 km zijn we bij het eind van het Tibetaanse hoogland en is het uitzicht meteen verdwenen. Vanaf hier zien we alleen nog een dicht wolkendek ().
• In Xi'an is het inderdaad bewolkt. We moeten nog een tijd in een bus zitten voor we bij ons hotel zijn. Het Li Fang hotel is behoorlijk luxe, met goede kamers en behulpzame medewerkers. Nadat we ons opgefrist hebben nemen we met Erik en Teun bus 603 naar de Bell tower. Onderweg komen we gebouwen tegen die erg op het Philips-complex Strijp in Eindhoven lijken () en verkeerspolitie in een kleurrijk tentje ().
  Vanaf de Bell tower lopen we naar de zuidpoort van de stadsmuur. Hier bezoeken we een toeristisch winkelstraatje met een mooie poort (). We wandelen door de stadsmuur en bezoeken het parkje aan de zuidzijde (). Terug door de poort () en weer naar de Bell Tower () en de Drum Tower ().
• Het begint al donker te worden. We lopen achter de Drum Tower de moslimwijk in. Hier is een mengelmoes van restaurants () en souvenirwinkels (). Hier kopen we nog wat snuisterijen en zoeken daarna een restaurant op. Het eten is hier voortreffelijk. Waarschijnlijk het beste van de hele reis. Voor minder dan 2 euro krijgen we 24 stokjes met (een beetje) vlees. Als toetje bestellen we toffee pineapple. Heerlijk!
• We wandelen een stuk terug richting het hotel. Hier valt pas echt op hoe groot het verschil tussen Lhasa en Xi'an is (). Voor het laatste stuk terug naar het hotel pakken we een bus.

Dag 25, Xi'an.

Yvonne: Terracottaleger
Sander: Pagode van de Grote Gans en Moskee
Nachttrein naar Beijing

• We ontbijten vandaag gezamenlijk om zeven uur in het hotel. Dit is redelijk duur en een beetje simpel. Na het ontbijt scheiden onze wegen zich. Yvonne gaat met de rest van de groep naar het terracotta leger ( ). Ik heb dit al gezien in 2002, dus ik besluit alleen wat dingen in de stad te bekijken. Omdat het nog erg vroeg is ga ik eerst even internetten en daarna in het hotel de schone was ophalen (die hebben ze vannacht gedaan).
• Ik pak bus 610 naar het park van de pagode van de Grote Gans. Hier is het even zoeken naar de ingang. In het park staan er behoorlijk wat gebouwen. Naast de pagode zelf staan er enkele tempels ( ) en bijgebouwen (). Het totaal is heel aardig, maar niet echt bijzonder. Het park dat om het pagodeterrein heen licht is interessanter. Hier is onder andere een groot plein met daarop een waterorgel dat op harde muziek beweegt (). Ook staan er her en der moderne Chinese beelden, waaronder heel lelijke ().
• Ik neem een bus terug naar het centrum en zoek hetzelfde restaurant op van de vorige dag. De stokjes smaken weer erg goed. Ik loop verder de Moslimwijk in op zoek naar de moskee die we in 2002 niet konden vinden. Deze keer lukt het wel, en ik koop een toegangskaartje. De binnenkant van deze moskee ziet er niet uit zoals je van een moskee verwacht. Het lijkt meer op een boedhistische tempel met enkele moslim trekjes ( ).
• Na de moslimwijk loop ik het winkelcentrum van de stad in. Hier bezoek ik een grote boekwinkel waar ik enkele Engelstalige Chinese kookboekjes koop. Hierna neem ik de bus terug naar het hotel, waar ik nog even een internetcafé in de buurt op zoek.
• Als de rest van de groep terug is, lopen we naar het station, waar we snel op de nachttrein naar Beijing kunnen stappen. Deze derde en laatste treinreis lijkt op de andere twee, hoewel de trein wel veel harde klappen maakt. Het eten in de restauratiewagon is weer redelijk, maar de gezelligheid maakt veel goed.

Dag 26, Beijing.

Duiken in aquarium en bezoek Verboden Stad.

• Om half zeven komen we aan in Beijing. Hier worden we vanaf het station met een bus naar het hotel gebracht. Toevallig is dit het Beijing Rainbow hotel, hetzelfde hotel waar ik in 2002 ook zat. Het is nog weinig veranderd, het enige verschil is dat we deze keer geen ontbijt inclusief hebben en dus ruim zeven euro voor het (fantastische) ontbijtbuffet moeten betalen.
• Het internetten in Xi'an heeft iets heel moois opgeleverd. Yvonne en ik hebben een afspraak met Steven Schwankert om in de Beijing Blue Zoo te gaan duiken. We nemen een taxi van het hotel naar het Workers Stadium en wachten op Steven om naar binnen te gaan. Hier krijgen we eerst een introduktie over het aquarium en worden vervolgens achter de schermen genomen. Met duikuitrusting betreden we het water waarin we grote Verpleegsterhaaien, Zwartpunt rifhaaien, 2 schildpadden en heel veel andere grote vissen ontmoeten. De schildpadden en enkele Verpleegsterhaaien (meer dan 3 meter groot!) kunnen we zelfs aaien. Ook kunnen we de vissen een geven door uit onze hand een stroom kiezelsteentjes te laten lopen waaronder enkele vissen maar al te graag komen douchen. Helaas konden we geen foto's maken van deze bijzondere ervaring.
• We nemen bus 110 terug naar ons hotel (het is nog wel een stukje lopen) en pakken een goede lunch bij één van de restaurants tegenover het hotel. Hierna nemen we bus 59 naar het Tianmenplein (plein van de hemelse vrede). We lopen van de zuidpoort van het plein () naar de noordkant. Op het plein is het weer erg druk met Chinese en westerse toeristen (). Aan de noordkant van het plein steken we de straat over (via een tunnel) en kopen een kaartje voor de Verboden Stad.
• We betreden de Verboden Stad, die zoals altijd erg druk is. We zijn laat, dus we moeten alles snel bekijken. Maar we zien nog genoeg kans om te genieten van de pleinen ( ), laantjes ( ), beelden ( ) en andere versieringen ( ).
• We verlaten de Verboden Stad aan de achterkant en betreden kolenheuvel park. Hier beklimmen we de heuvel. Bovenop het paviljoen komen we Erik tegen. Vanwege het mooie weer hebben we vandaag een mooi uitzicht over de Verboden Stad () en de rest van Beijing. Van Erik horen we dat de tempel van de hemel in de steigers staat dus we zijn blij dat we daar vandaag niet meer naar toe zijn gegaan.
  Beneden aan de heuvel vinden we ook Teun, en we nemen gezamenlijk een taxi terug naar het hotel.
• In het hotel maakt Koen de afrekening van de gezamenlijke pot op. Hierna wandelen we met zijn allen naar een Huton op zoek naar een restaurant. Dit duurt erg lang, maar uiteindelijk vinden we het bedoelde restaurant en hebben een behoorlijk goede maaltijd.

Dag 27, Beijing.

Chinese muur en acrobatiekshow.

• Voor de laatste keer moeten we echt vroeg opstaan. Deze keer om het Beijingse verkeer voor te zijn op weg naar de Chinese muur. Om zes uur vertrekken we en om negen uur komen we aan in Simatai. Dit is een stuk verder weg dan Ba Da Ling (waar we in 2002 naar toe geweest zijn), maar daardoor ook een stuk mooier en rustiger.
• We nemen de kabelbaan () naar boven, nemen daar het treintje, waarna we nog een stuk moeten klimmen. Op de muur wandelen we verder naar boven langs wachttorens () en rechte stukken muur, totdat we bij het verste toegankelijke punt aankomen ( ). Op de terugweg komen we de rest van de groep tegen, en laten we een passerende Chinese een mooie groepsfoto maken ().
• We wandelen weer naar beneden en pakken het treintje en de kabelbaan totdat we weer bij de ingang staan. Hier nemen we een uitstekende lunch in één van de restaurants. De terugweg naar het hotel duurt vier uur omdat we nu wel midden in de drukke tijd zitten. Onderweg valt het op dat er erg veel straatvegers op de vluchtstrook aan het vegen zijn.
• In Beijing frissen we ons even op en gaan dan de groepsfoto laten afdrukken voor Koen en de rest van de groep. Bij het fototentje worden we aangesproken door een oudere Chinees. Hij blijkt een arts te zijn en wil ons graag helpen bij het zoeken naar een restaurant. We zeggen dat we graag Peking eend willen eten en dat het goed, niet te duur en snel moet zijn. Hij neemt ons een paar straten verder mee naar een flink restaurant dat er van binnen erg kaal uit ziet en besteld het eten. Na een tijdje komt de kok met een hele eend binnen en begint die vakkundig in stukken te snijden. Uiteindelijk staan er voor ons tweeën zo'n twaalf schaaltjes met eten op tafel (). Het eten is heerlijk, alleen is het behoorlijk veel en hebben we erg weinig tijd om er van te genieten omdat we snel weer naar de Acrobatiekvoorstelling moeten.
• We wandelen gezamenlijk naar het acrobatiektheater. Hier hebben we blijkbaar kaartjes voor de eerste rij. De voorstelling is goed, maar niet zo spectaculair als die we in 2002 hebben gezien ( ).
• Na de voorstelling gaan we met een groepje terug naar het restaurant van de Peking eend. De rest heeft nog niet gegeten, en kan nu dus nog van de eend genieten. Helaas sluit het restaurant vroeg, en worden we er dus uitgeveegd.

Dag 28, Beijing.

Fietstocht door Beijing.

• Vandaag kunnen we weer een beetje uitslapen. Om half negen ontbijten we in het hotel, waarna we huurfietsen regelen (borg betalen, zadels verstellen). We fietsen met zijn allen door Beijing naar de Lama tempel. Het verkeer is heel anders dan in Nederland, maar als je goed oplet is het niet heel erg gevaarlijk.
• De Lama tempel ziet er nog uit zoals ik het me herinnerde: veel wierook (), mooie beelden () en gebouwen ( ). Na Tibet is het opvallend dat de Chinezen het Boedhisme toch heel anders beleven. Snel veel wierook verbranden en even kort bidden is hier het gebruik.
• We lopen nog even snel de Confucius tempel in, maar deze is in verbouwing, dus er is niet zo heel veel te zien ( ). We fietsen door de Hutongs () richting de Drum en Bell towers en verder naar de noordelijke ingang van het Heibai park.
• We kopen entree-kaartjes en bezoeken het park. Dit blijkt een verzameling te zijn van kleine rotstuinen (), tempelgebouwen () en oude objecten ( ). In één van de vijf Drakenpaviljoens () zingt een vrouw Chinese opera en in een volgend paviljoen is een vrouw onder grote belangstelling bezig met waterkaligrafie ().
• We eten in een groot modern restaurant een stukje buiten het park. Ook deze maaltijd is weer voortreffelijk. Het valt op dat de beste maaltijden van de reis bijna allemaal in Xi'an en Beijing zijn. We fietsen verder naar de grote winkelstraat (Wangfujing Dajie). Hier bezoeken een grote boekenwinkel en de Nightmarket (). Op de Nightmarket verkopen ze erg veel verschillende etenswaren, waaronder Japanse poffertjes () en vreemde beesten op een stokje (). Wij gaan op zoek naar een lokale specialiteit: ZingBai, een soort gevulde gevouwen pannekoek. We vinden hem in een klein stalletje. Het is lekker, maar niet heel bijzonder.
• We stappen weer op de fiets en rijden via het Tianmenplein door de Hutongs naar het antiekstraatje. Hier koop ik in precies dezelfde winkel als in 2002 een schilderijtje van een landschap bij Yangshuo. Hierna bezoeken we nog even een grote supermarkt voor we terug gaan naar het hotel.
• Als afsluiting gaan we met zijn allen eten in een Westers restaurant. Het eten is er niet zo goed, maar de sfeer wel, vooral door de karaoke-muziek.
• De volgende ochtend staan we vroeg op en rijden naar het vliegveld, waar we afscheid nemen van Koen en terugvliegen naar Amsterdam.